Rosler-HD

Mar­tha Rosler, Semio­tyka kuchni, wideo, 1975

Wideo oparte o per­for­mans, nakrę­cone w czerni i bieli, sta­tyczną kamerą, paro­diuje pokazy goto­wa­nia, jakie dawała sama Mar­tha Rosler. Pre­zen­tuje tu sie­bie krzą­ta­jącą się żwawo po kuchni, wypo­sa­żo­nej w uten­sy­lia; artystka, chro­niona far­tu­chem, zwraca się ku nie­okieł­zna­nemu oku kamery. W miarę trwa­nia filmu, w krót­kich uję­ciach widzimy artystkę, gdy używa coraz to innych sprzę­tów, wyli­cza­jąc je w kolej­no­ści alfa­be­tycz­nej i ska­zu­jąc na los sprzeczny z ich natu­ral­nym pze­zna­cze­niem. Bie­rze talerz i symu­luje ruch łyżką, a potem wgniata w niego żelazko. Następ­nie rzuca ron­del na prze­zro­czy­sty pół­mi­sek, potem wywija ręczną trze­paczką do jajek w powie­trzu i odgrywa pan­to­mimę mor­der­stwa przy pomocy widelca, następ­nie dźga nożem powie­trze. Te cał­ko­wi­cie bez­pro­duk­tyw­nie nie-​​kucharskie zacho­wa­nia trwają aż do ostat­niej litery alfa­betu, a artystka wyli­cza­jąc tę alfa­be­tyczną listę, gestami mima suge­ruje kolejne litery: U, V, W, X, Y i Z, wresz­cie z powścią­ganą gwał­tow­no­ścią sygna­li­zuje kul­mi­na­cję swego absur­dal­nego baletu. W ten spo­sób tłu­miona wście­kłość, wywo­łana domową słu­żeb­no­ścią, tonie w powo­dzi języka. “Kiedy kobieta mówi, nazywa swą wła­sną opre­sję” 1), a kiedy mówi arty­sta lub pisarz, to żaden tej opre­sji nie wypo­wie tak, jak ona. Artystka jest także pio­nierką wideo poli­tycz­nego –  stwo­rzyła, mnin. Semio­tics of the Kit­chen, które jest jed­nym z jej pierw­szych rapor­tów powsta­łych przed Vital Sta­ti­stics of a Citi­zen (Sta­ty­styka życiowa oby­wa­tela), Sim­ply Obta­ined (Uzy­skane tak po pro­stu), z 1977 roku. Wideo to uwy­pu­kla nawra­ca­jący pro­blem, jaki pod­jęła autorka sław­nych foto­mon­taży Brin­ging the War Home (Wpusz­czamy wojnę do domu) (1967−1972): mia­no­wi­cie stwier­dze­nie, że dowolna teo­ria (w tym przy­padku czyni odnie­sie­nia do struk­tu­ra­li­zmu, który domi­no­wał w latach 1970) zbu­do­wana jest w taki spo­sób by nie tylko pro­wo­ko­wać myśle­nie o zmia­nach ewo­lu­cyj­nych, ale także by zbyć mil­cze­niem pro­blem nie­rów­no­ści społecznej.

Emma­nuel Lequeux

1) W: Mar­tha Rosler, Posi­tions in the Life World, Ikon Gal­lery, Bir­ming­ham, Great Bri­tain; Gene­rali Foun­da­tion Vienna, Austria; MIT Press, Cam­bridge, Mas­sa­chus­sets, 1998.