frag

FRAG, Pro­jekt Cen­trum Reak­ty­wa­cja, 2012

Pro­jekt miał na celu wypra­co­wa­nie przez spo­łecz­ność lokalną pod­sta­wo­wych zasad kształ­to­wa­nia prze­strzeni Śród­mie­ścia Gdań­ska. Dzia­ła­nie to obej­mo­wało dia­gnozę pro­ble­mów wystę­pu­ją­cych na obsza­rze dziel­nicy Śród­mie­ście, zna­le­zie­nie spo­so­bów ich roz­wią­za­nia oraz okre­śle­nie kie­run­ków roz­woju tego stra­te­gicz­nego dla mia­sta obszaru, przy bez­po­śred­nim udziale spo­łecz­no­ści lokal­nej oraz wszyst­kich poten­cjal­nych inte­re­sa­riu­szy pro­cesu roz­woju dzielnicy.

Sytu­acja śród­mie­ścia Gdań­ska na tle cen­trów dużych miast Pol­ski wyróż­nia się w spo­sób szcze­gólny. W następ­stwie II Wojny Świa­to­wej około 90% jego zabu­dowy prze­stało ist­nieć oraz doko­nano nie­mal cał­ko­wi­tej wymiany lud­no­ści. Odbu­dowa Śród­mie­ścia, ze wzglę­dów poli­tycz­nych, została zre­ali­zo­wana w for­mie robot­ni­czego osie­dla miesz­ka­nio­wego, któ­remu na naj­cen­niej­szym kul­tu­rowo obsza­rze Głów­nego Mia­sta nadano formy histo­ry­zu­jące oraz zacho­wano w znacz­nym stop­niu dawny układ urba­ni­styczny. Przy­jęta kon­cep­cja odbu­dowy oraz wspo­mniane realia poli­tyczno — eko­no­miczne spo­wo­do­wały, że cen­trum Gdań­ska utra­ciło w znacz­nym stop­niu cechy oraz funk­cje śród­miej­skie, które także na sku­tek powsta­nia zespołu miej­skiego Trój­mia­sta zostały roz­pro­szone. Pro­ces mar­gi­na­li­za­cji prze­strzen­nej dziel­nicy został dodat­kowo wzmoc­niony wpro­wa­dze­niem w obsza­rze samego Śród­mie­ścia arte­rii komu­ni­ka­cyj­nych o cha­rak­te­rze tran­zy­to­wym, a także rezy­gna­cją z obsługi znacz­nej czę­ści dziel­nicy komu­ni­ka­cją publiczną.

Wszystko to dopro­wa­dziło do powsta­nia sze­regu spo­rów, kon­flik­tów i róż­nic w postrze­ga­niu prze­strzeni Śród­mie­ścia. Pro­jekt Cen­trum Reak­ty­wa­cja był próbą roz­wią­za­nia tych spo­rów i okre­śle­niu wspól­nej wizji roz­woju. Odpo­wie­dzieć na pyta­nie w jakim kie­runku zgod­nie z wolą miesz­kań­ców powinna ta dziel­nica podążać.

W ramach pro­jektu odbyło się 10 spo­tkań warsz­ta­to­wych, w któ­rych uczest­ni­czyło około 200 miesz­kań­ców oraz przed­sta­wi­ciele licz­nych orga­ni­za­cji i insty­tu­cji dzia­ła­ją­cych na oma­wia­nym obsza­rze. Wspól­nie opra­co­wano ponad 100-​​stronicowy doku­ment, któ­rego wnio­ski przed­sta­wiono wła­dzom i jed­nost­kom samo­rzą­do­wym odpo­wie­dzial­nym za kształ­to­wa­nie Śródmieścia.