baumgartner1

Seline Baum­gart­ner, To zależy, 2008

To zależy… to tytuł pro­jektu arty­stycz­nego Szwaj­carki Seline Baum­gart­ner, który artystka reali­zo­wała w trak­cie trzy­mie­sięcz­nego pobytu w Insty­tu­cie Sztuki Wyspa latem 2008 roku, pod­czas któ­rego odkry­wała mia­sto oraz badała jego prze­miany histo­ryczne, spo­łeczne i polityczne.
Jako rezul­tat owych poszu­ki­wań powstał pro­jekt odwo­łu­jący się do osie­dli miesz­ka­nio­wych budo­wa­nych z wiel­kiej płyty na prze­ło­mie lat 60 i 70-​​tych w Gdań­sku. Istotną rolę w kształ­to­wa­niu się modernistycznych
osie­dli miesz­ka­nio­wych ode­grał Le Cor­bu­sier twier­dząc, że „dom to maszyna do miesz­ka­nia”, a stwo­rzony przez niego Modu­lor (pro­por­cja oparta o wymiary ludz­kiego ciała) posłu­żył za ide­alną jed­nostkę przy
pro­jek­to­wa­niu prze­strzeni mieszkalnych.
Zasto­so­wa­nie wiel­kiej płyty, pro­stego i taniego ele­mentu kon­struk­cyj­nego, pozwo­liło na szyb­kie wzno­sze­nie wie­lo­pię­tro­wych budyn­ków, gdzie na sto­sun­kowo małej powierzchni można pomie­ścić wiele rodzin, pozo­sta­wia­jąc przy tym więk­sze obszary tere­nów zie­lo­nych wokół bloku.
Baum­gart­ner sku­piła się na zobra­zo­wa­niu rela­cji mię­dzy miesz­kań­cami blo­ko­wisk, ich poczu­ciu samot­no­ści czy wiel­kiej wspól­noty. Na ich subiek­tyw­nym sto­sunku do struk­tury archi­tek­to­nicz­nej miesz­ka­nia i bloku, na oso­bi­stym przy­wią­za­niu do pry­wat­nego tery­to­rium, jakim jest miesz­ka­nie. Stan­dar­dowe bloki na osie­dlach z wiel­kiej płyty wytwa­rza­nych masowo w „fabry­kach domów“, takich jak dla przy­kładu gdań­ski kom­bi­nat Kokoszki sta­wały się przez lata obiek­tem drob­nych inter­wen­cji, w któ­rych zabu­do­wy­wa­nie bal­ko­nów, wpro­wa­dza­nie kolo­rów czy kwia­tów na bal­ko­nach mani­fe­sto­wały oso­bi­sty gust ale też potrzebę ocie­ple­nia i zin­dy­wi­du­ali­zo­wa­nia nie­wiel­kich prze­strzeni do miesz­ka­nia, w któ­rych stan­da­ry­za­cja roz­cią­gałą się od pro­por­cji i wiel­ko­ści miesz­kań do typo­wych meblo­ścia­nek czy kom­ple­tów wypo­czyn­ko­wych. Dziś wiel­kie blo­ko­wi­ska są mozaiką tych indy­wi­du­ali­stycz­nych mani­fe­sta­cji, które pozo­stają w kon­flik­cie z este­tyczna kon­cep­cją ujed­no­li­ca­nia este­tycz­nego dużych obiek­tów archi­tek­to­nicz­nych, rebe­lią prze­ciwko ideom standaryzacji.
Pro­jekt został zre­ali­zo­wany we współ­pracy z ProHelvetia.